مشارکت سیاسی در ایران: از واقعیت تا اسطوره (تحلیل لایه‌ای علّت‌ها)

نوع کتاب : تصنیف

نویسنده

دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

کتاب «مشارکت سیاسی در ایران: از واقعیت تا اسطوره (تحلیل لایه‌ای علت‌ها)» با به‌کارگیری روش تحلیل لایه‌ای علت‌ها (CLA)، پدیده مشارکت سیاسی در ایران را در چهار لایه متمایز واکاوی می‌کند: لیتانی (واقعیت‌های مشهود آماری و انتخاباتی)، لایه علّی-ساختاری (نهادها، روابط قدرت، ضعف احزاب و تمرکز حکمرانی)، لایه گفتمانی-جهان‌بینی (تحول معنایی مشارکت از «تکلیف و بیعت» در گفتمان انقلاب اسلامی به «حق انتخاب و نقد» در گفتمان اصلاح‌طلبی و سپس به کنشگری دیجیتال و نمادین) و لایه اسطوره‌ای-استعاری (اسطوره‌های دیرینه پدر مقتدر، ملت مظلوم منجی‌طلب، امت واحده و عدالت موعود که همچنان در ناخودآگاه فرهنگی ایرانیان فعال‌اند). این اثر نشان می‌دهد که مشارکت سیاسی در ایران، فراتر از رفتارهای رسمی و آماری، برساخته‌ای تاریخی-فرهنگی است که در آن شکاف میان واقعیت عینی (مشارکت بالا اما اغلب مناسکی) و حقیقت ژرف (انفعال یا مقاومت گفتمانی) ریشه در تداوم استعاره‌های کهن دارد. کتاب با مرور مبانی نظری کلاسیک و معاصر مشارکت، گونه‌شناسی آن (سنتی، نهادی، مدنی و اعتراضی)، نظریه‌های تبیین‌کننده و سیر تاریخی از مشروطه تا دوران معاصر، زمینه را برای تحلیل لایه‌مند فراهم می‌آورد و در نهایت با ترسیم سناریوهای محتمل آینده و ارائه راهکارهای عملی (اصلاح آموزش مدنی، تقویت نهادهای میانجی، سواد رسانه‌ای و بازآفرینی فرهنگ سیاسی از اطاعت به مسئولیت جمعی)، دعوتی نظری و عملی به گذار از مشارکت نمادین و تکلیفی به مشارکت آگاهانه، گفت‌وگومحور و مسئولانه در سپهر سیاسی ایران ارائه می‌دهد.

جلد کتاب

مشارکت سیاسی در ایران: از واقعیت تا اسطوره (تحلیل لایه‌ای علّت‌ها)

کلیدواژه‌ها